İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Ege Belediyeler Birliği Başkanı Tunç Soyer, İzmir Körfezi’ne akan Gediz Nehri’ndeki kirliliğin kaynağını saptamak için “Temiz Gediz Temiz Körfez” sloganıyla çıkmış olduğu turu Foça’da eski Gediz yatağında kitlesel bir etkinlikle noktaladı. 4 günlük yürüyüşün arkasından tespitlerini ve çözüme yönelik yol haritasını paylaşan Başkan Soyer, alınacak önlemlere ilişkin 12 maddelik deklarasyon ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin fiil planını deklare etti.

 

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Ege Belediyeler Birliği Başkanı Tunç Soyer, İzmir Körfezi’ne akan Gediz Nehri’ndeki kirliliğin kaynağını saptamak için “Temiz Gediz Temiz Körfez” sloganıyla çıkmış olduğu turu tamamladı. 14 Temmuz Çarşamba günü süregelen ve dört gün devam eden havza turu kapsamında Gediz Nehri’nin doğduğu Murat Dağı’ndaki Karapınar Şelasi’nde kaynağından pırıl pırıl doğan sudan içen Başkan Soyer, ondan sonra 401 kilometrelik hatta 1800 kilometre kat ederek, adım adım kirliliğin kaynağını yerinde inceledi. Gediz Nehri’nin doğduğu Murat Dağı’ndan başladığı havza turunu, Tuzçullu’dan tekneyle geldiği, nehrin İzmir’e döküldüğü Foça eski Gediz yatağında sonlandırdı. Yüzlerce tabiat gönüllüsü tarafınca ellerinde pankartlarla karşılanan Tunç Soyer, konuşmasına etkinliğe katılan belediye başkanlarını kürsüye çağrı ederek başladı. Başkan Soyer konuşmasında kirliliğe yönelik edinmiş olduğu gözlemleri paylaştı, kısa vadede yapılması gerekenleri sıraladı. 

 

“Ben elimi taşın altına sokmaya karar verdim”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Gediz Nehri’nin Gediz Havzası ile Salihli, Turgutlu, Menemen ovaları yardımıyla Türkiye tarımının yüzde 10’unu üreten bir bölgeyi suladığını belirterek, “Gediz yalnız İzmir için değil, yalnız Manisa, Uşak, Kütahya için değil. İstanbul ve Ankara, kısaca Türkiye için oldukça mühim. Bu tur süresince 4 felaketi beraber gördük, yaşadık. İlki iklim değişikliği. Yerküre ısındıkça da su kaynaklarımız azalıyor. Marmara Gölü’nün kuruduğunu gördük. İçimiz parçalandı. 10 metrede su çeken üreticimiz artık 300 metrede su çekmez halde. Yırtıcı sulama gerektiren ziraat ürünleri yetiştirmeye devam ediyoruz. Doğru ziraat politikaları mühim. Ürüne gore su değil, suya gore ürün tasarlamak zorundayız. Su kaynakları bu kadar azalırken hala binlerce dekar alanda silajlık mısır üretiyoruz. Bu kadar sıkıntılı bir tabloya karşın Gediz kirlenmeye, zehirlemeye devam ediyor. Bu bu şekilde devam edemez, etmeyecek. Bugüne dek bu 4 şehirden süzüle süzüle giden Gediz Nehri’nin sahibi yoktu. Ben elimi taşın altına sokmaya karar verdim” dedi. Soyer, şimdi yeni bir sayfayı açacaklarını ve Gediz’i temizlemek, kirletilmesini engellemek için ne gerekiyorsa yapacaklarını söylemiş oldu. 

 

“Toprakların bereketi bolluğunu iade edeceğiz”

Bu karanlık tablo, bir yazgı değil diyen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, “Başka bir ziraat mümkün” diyerek, şunları söylemiş oldu: “Bizim başka bir ziraat mümkün felsefemizin 2 temel aksı var. Birincisi kuraklıkla savaşım, ikincisi yoksullukla savaşım. Kuraklıkla da savaşım ederek yoksullukla da savaşım ederek yepyeni bir ürün deseniyle bu verimli toprakların, bolluk üreten toprakların eski haline getirilmesi, geleceğe taşınması mümkün. Küçükbaşı desteklemeye devam edeceğiz. Başka bir ziraat mümkün ve biz bu tarımı mümkün kıldıkça, toprakların bereketi bolluğunu iade edeceğiz.”

 

İzmir’de tüm dere yataklarını koruyacak yatırımları yapıyoruz

Gediz’e giderken kendisine İzmir sınırları içinde yapılması gerekenleri hatırlatanlar bulunduğunu belirten Soyer, “İzmir’de doğup İzmir’de denize dökülen tüm dere yataklarımızla ilgili proje, imalat çalışmalarımız hepsi yürüyor. Pamucak’ta denize kanalizasyon akmaması için Selçuk Arıtma Tesisi’mizi yapıyoruz. Kemalpaşa’da Nif zehirlenmesin diye arıtma tesisimizi yapıyoruz. Torbalı’da, Ödemiş’te yapıyoruz. Fakat bizim irademiz haricinde, körfezimizi, havzamızı zehirleyen Gediz’le başka türlü savaşım edemezdik, onun için gittik Murat Dağı’na. Görmüş olacaksınız, oldukça kısa sürede Gediz’i tertemiz yapacağız. Kirletmelerine izin vermeyeceğiz” diye konuştu. 

 

“Gediz sahipsiz değildir”

Konuşmasında Gediz turu gözlemlerini paylaşmayı sürdüren İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, şu şekilde devam etti: “Turgutlu OSB endüstri tesislerinin atığını bırakın dere yatağına, sulama kanalına akıtıyor. Sulama kanalında su var, yanda meyve bahçeleri sebze tarlaları var. Üretici suyu alıyor tarlasına su veriyor. Yurttaş bilmiyor ki, meyve sebzesini zehirle suluyor. Biz burada bilmiyoruz ki masamıza gelen sebze meyve o zehirli suyla sulanmış. Ne besin güvenliği kalmış, ne insan sağlığı kalmış her şeyi bitirmişler. Ne kadar kirleten var ise Gediz’i, hepsiyle ilgili kabahat duyurularında bulunacağız, hepsiyle ilgili davaları açacağız. Bu vatan, bu Gediz sahipsiz değildir.” 

 

İşte 12 maddelik Gediz deklarasyonu

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, 12 başlıkta alınması ihtiyaç duyulan önlemleri ise şu şekilde deklare etti: 

1. Gediz Nehri’nin doğduğu Murat Dağı, Ulusal Park, Deniz’e döküldüğü Gediz Deltası, UNESCO Dünya Naturel Mirası duyuru edilmeli. 

2. Marmara Gölü’ne ivedilikle Ahmetli Regülatörü’nden su verilmeli. Biz İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak Ağustos ayı içinde göle on gün süreyle can suyu vereceğiz. O gölü kurutmayacağız. 

3. Havzanın en temel kirlilik kaynaklarından biri Turgutlu Organize Endüstri Bölgesi’nin (OSB) arıtması derhal yapılmalı. Aksi takdirde o OSB derhal kapatılmalı.

4. Gördes’teki nikel madeni ile Murat Dağı’ndaki madenlerin faaliyetleri derhal durdurulmalı. Türkiye’nin en büyük tatlı su rezervlerinden kabul edilen Gediz Hazvası, madenciliğe, kum ocaklarına, taş ocaklarına kapatılmalı. 

5. Havzadaki tüm köy yerleşimleri için paket arıtma tesisleri derhal yapılmalı. 

6. Havzadaki tüm kaçak kuyular Devlet Su İşleri (DSİ) tarafınca denetim altına alınmalı. Yeni kuyuların açılmasına izin verilmemeli. 

7. Tarımda havza ölçeğinde ürün planlaması yapılmalı. Su tüketmeyen tarımsal ürünler teşvik edilmeli. 

8. Havzada salma sulamaya son verilerek, damlama sulama tekniklerine geçiş hızla tamamlanmalı. Demirköprü Barajı’nın 100 bin dekar sulama alanı, bir an ilkin kapalı sisteme geçirilmeli.

9. Havzadaki tüm arıtma tesisleri eksiksiz işletilmeli, mevzuat gereği arıtma yapması ihtiyaç duyulan tüm tesisler yüzde yüz denetlenmeli. Mevcut arıtma sistemlerinin çalışıp çalışmadığı tespit edilmeli, çalıştırılmayan tesisler için yönetimsel ceza işlemler yapılmalı. Salihli OSB şeklinde arıtması efektif çalışan tesisler için elektrik tamamen parasız olmalı. 

10. Gediz Nehri ve kolları süresince söğüt şeklinde temizleyici bitkilerin gelişmesine olanak verecek alanlar oluşturulmalı. 

11. Gediz Havzası’ndaki düzensiz katı atık sahalarının tümü rehabilite edilmeli. 

12. Havzadaki tüm jeotermal sondajların deşarjlarının denetim altına alınmalı, etkin bir denetim yapılmalı Reenjeksiyon kuyuları doğru çalıştırılmayan ve yapılmayan tüm işletmeler derhal kapatılmalıdır. Ziraat alanlarında jeotermal sondajlara izin verilmemeli.”

 

İzmir Büyükşehir Belediyesi harekete geçiyor

Seyahat süresince karşılaşmış olduğu muhtarlar, vatandaşlar ve derneklerin son aşama duyarlı bulunduğunu belirten Başkan Tunç Soyer, “Hepsi bizimle yol arkadaşlığı hayata geçirmeye hazır. Ikimiz de onların yaptıkları tespitlerin kayıtlarını aldık. Kabahat duyurusunda bulunacağımız noktalar mevzusunda onlardan destek aldık. Bu mücadeleyi beraber sürdüreceğiz. Şundan dolayı bu vatan hepimizin” diye konuştu. Kısa vadede yapacaklarını da özetleyen Soyer, “Kabahat duyurusunda bulunacağız, davalarımızı açacağız. Daha azca su tüketen küçükbaş üretimini teşvik etmek için Gediz Havzası’nda da İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin BAYSAN şirketi vasıtasıyla yaptığımız şeklinde küçükbaş alımını destekleyeceğiz. Atalık tohumlarla, susuz hububat tarımı meydana getiren üreticilerin ürünlerini taban fiyatının 3 katına, samanı ise güncel fiyatının 2 katına almayı taahhüt ediyoruz. Gediz’in en kirli kollarından biri Alaşehir Çayı’nı temizlemek amacıyla Alaşehir bölgesinde 25 milyon liralık paket arıtma tesisi yapıyoruz” dedi. 

 

Bizim yaşantımız elektrik bedelinden ucuz değil

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Turgutlu OSB’nin zehir boşalım etmiş olduğu noktayı gördükten yaşamış olduğu şaşkınlığı şu şekilde dile getirdi: “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 200 bin lira ceza yazdığını söylediler. Bizim ödediğimiz bedelin, sağlığımız, soframız, tarlamızla ödediğimiz zararın bedeli 200 bin lira olması imkansız. Buna asla izin vermeyeceğiz. Buradan çığlığımı atıyorum. Bizim yaşantımız sizin elektrik faturası bedelinden daha ucuz değil. 

 

 “Türkiye’de siyasetin dili değişmeli”

Türkiye’de siyasetin dilinin, içinde ne olduğunun, üslubunun değişmesine gereksinim duyulduğunu kaydeden Soyer, “Bu yaptığım şey, siyasetin ta kendisidir. Politika eğer yaşamı dönüştürmekse, yaşamı dönüştürmenin sanatıysa evet biz bu şekilde yaparak bu yaşamı değiştireceğiz. Şundan dolayı Mustafa Kemal Mustafa Kemal Atatürk ve tabanca arkadaşları, ayakkabısız ölüme giderken bizlere aden bir vatan bıraktılar. O aden vatanın nehirleri pırıl pırıl akıyordu, gölleri pırıl pırıldı. Dağları meraları yemyeşildi. Biz bu tarz şeyleri katlettik, yok ettik, zehirledik. Şimdi geriye dönerek onların mirasına, gelecek kuşakların geleceğine haiz çıkmamız gerekiyor. Siyasetse evet siyaseti bu şekilde yapacağız. Şundan dolayı milliyetçilik de budur, yurtseverlik de budur. Biz bu vatana haiz çıkacağız” dedi. 

 

“Pırıl pırıl Türkiye’yi hep birlikte kuracağız”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Gediz’in kirlenmesine izin vermeyeceklerini belirterek, şunları söylemiş oldu: “İlk gün Kayapınar Şelalesi’ni gördüğümde bir şimşek çaktı beynimde ve tüm o güzergah süresince hep şunu aklımdan geçirdim. Kirletmezsek, zehirlenmesine izin vermezsek, o gümbür gümbür Gediz’i yeniden eski günlerine geri getirecek o şelale gürül gürül, pırıl pırıl burada Gediz’i beslemeye devam edecek, İzmir Körfezi’ni temizlemeye devam edecek. Tabiat ananın kendini tedavi etmek, iyileştirmek yaşatmak şeklinde bir gücü var. İnanın toplumlarda da aynen bu şekilde. Asla üzülmeyin, içine düştüğümüz bu yolsuzluklar, yoksulluklar, işsizlikler hepimizi kahreden sistem değişecek. Onu da hep birlikte değiştireceğiz. Pırıl pırıl Türkiye’yi hep birlikte kuracağız. Gediz’i katletmelerine izin vermeyeceğiz, kirletmelerine asla izin vermeyeceğiz. Gediz bizim atalarımızdan miras kaldı, torunlarımıza bırakacağız.”

Başkan Tunç Soyer, Gediz Havzası Erozyonla Savaşım (GEMA) Vakfı Genel Başkanı Şener Kilimcigöldelioğlu’na katkılarından dolayı teşekkür plaketi verdi. 

 

Kimler katıldı?

Programa CHP Parti Meclisi Üyesi Rıfat Nalbantoğlu, CHP İzmir İl Başkanı Deniz Yücel, CHP Manisa İl Başkanı Semih Balaban, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Mustafa Özuslu, Köy-Koop İzmir Birlik Başkanı Neptün Soyer, Konak Belediye Başkanı Abdül Batur, Foça Belediye Başkanı Fatih Gürbüz, Karaburun Belediye Başkanı İlkay Girgin Erdoğan, Beydağ Belediye Başkanı Feridun Yılmazlar, Dikili Belediye Başkanı Adil Kırgöz, Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Erişkin, Karabağlar Belediye Başkanı Muhittin Selvitopu, Bayraklı Belediye Başkanı Serdar Sandal, Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, Menderes Belediye Başkanı Mustafa Kayalar, Karşıyaka Belediye Başkanı Cemil Tugay, Çiğli Belediye Başkanı Utku Gümrükçü, Buca Belediye Başkanı Erhan Kılıç, Torbalı Belediye Başkanı Mithat Tekin, Çeşme Belediye Başkanı Ekrem Oran, Kemalpaşa Belediye Başkanı Rıdvan Karakayalı, Balçova Belediye Başkanı Fatma Çalkaya, Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, Ödemiş Belediye Başkanı Mehmet Eriş, Manisa’nın Saruhanlı İlçesi Belediye Başkanı Parlak zeka Alim ile Alaşehir Belediye Başkanı Ahmet Öküzcüoğlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Dr. Buğra Gökçe, muhtarlar, sivil cemiyet örgütlerinin temsilcileri ve oldukça sayıda yurttaş katıldı.