Ege Belediyeler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in, Gediz Nehri’ndeki kirliliğe dikkat çekmek ve Ege’nin can damarını zehirleyen kaynakları saptamak için başlatmış olduğu turun ikinci gününde çarpıcı gerçeklerle karşılaşıldı. Uğramış olduğu her yerde halkın şikayetlerini dinleyen Başkan Soyer, “Mevcud arıtma tesisleri çalıştırılmıyor. Şu sebeple elektrik parası ödemek istenmiyor. Bir tek elektrik parası ödememek için arıtma tesisini çalıştırmayan işletmelerle biz bu nehri kurtaramayız. Kanal İstanbul denilen şeyin maliyeti ile 50 tane Gediz temizlenebilir” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Ege Belediyeler Birliği Başkanı Tunç Soyer, Murat Dağı’ndan doğan, geçmiş olduğu 401 kilometrelik hat üstündeki ziraat alanlarına can veren bununla birlikte İzmir’in içme suyunu besleyen Gediz Nehri ve havzasındaki araştırma turunun ikinci gününe Uşak’ta başladı. “Temiz Gediz Temiz Körfez” sloganıyla kirliliğin kaynağını yerinde görmek ve çözüm önerileri geliştirmek isteyen Başkan Tunç Soyer, Güneli Köyü içinden akan deredeki kirliliği inceledi. Peşinden Manisa’nın Kula ilçesinde 5 milyon yaşlarında olduğu tahmin edilen peribacalarını gezdi.

Türkiye’nin ilk jeoparkındaki kirliği inceledi

Başkan Soyer, Anadolu’nun jeolojik açıdan en genç volkan sahasındaki ve bununla birlikte mühim bir jeolojik miras olarak değerlendirilen Kula jeopark alanında da araştırmalarda bulunmuş oldu. 2013 senesinde UNESCO Global Jeoparklar listesine giren ve UNESCO belgesi almaya hak kazanan Türkiye’nin ilk jeoparkındaki evsel atıklardan kaynaklı kirliliği yerinde gözlemleyen Soyer, çöp geçirme merkezinin bulunmuş olduğu naturel mirasta yaşanmış olan kirlilik karşısında şaşkınlığını gizleyemedi.

“Gediz Havzası hepimiz için fazlaca mühim”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, sonrasında gittiği Kemaliye Beldesi’nde Alaşehir Belediye Başkanı CHP’li Ahmet Öküzcüoğlu, CHP Alaşehir İlçe Başkanı Gülgün Hasçelik, Sulama Kooperatifi Başkanı Mustafa Günen ile yurttaşlar tarafınca karşılandı.

Gediz Nehri’nin güzergahını, doğduğu noktadan İzmir’de denize döküldüğü noktaya kadar izlemek istediklerini belirten Soyer, “Şu sebeple Gediz Nehri’nin akmış olduğu bu havza, Alaşehir, Salihli, Turgutlu, Menemen, Kemalpaşa ovalarını etkiliyor. Bu havza Türkiye’deki tarımsal üretimin yüzde 10’unu gerçekleştiriyor. Bu yüzden Gediz havzası yalnız İzmir için değil yalnız Manisa için değil İstanbul ve Ankara için de mühim. Şu sebeple buradan giden meyve ve sebzeyi onlar da tüketiyor. Bu yüzden Gediz bizim can damarımız. Gediz’e sahiplenmek, kirlenmesini engellemek zorundayız” dedi.

İklim krizinin yarattığı tehdidi söyledi

İklim krizine de değinerek gelecekte insanlığı bekleyen tehlikeleri özetleyen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, şunları söylemiş oldu: “Anadolu iklim krizi ile baş başa. Yerküre artık hastalığa yakalandı. Bir buçuk santigrat aşama ısındı. Adına iklim değişikliği dediğimiz hastalığı yaşıyor. Tüm dünya bunu yaşıyor. Ne yapıyor, önlem almaya çalışıyor. Biz hiçbir şey yokmuş benzer biçimde yer altı kaynaklarımızı har vurup harman savurmaya devam ediyoruz. Üreticimiz büyükbaş hayvan yemi olarak silajlık mısır yetiştiriyor. Silajlık mısırın bir fidanı büyümek için 84 litre su tüketiyor. Ve biz geçen yıl 25 milyon ton mısır silajı ürettik. Geçen yıl 4 milyon ton pamuk, 2 milyon ton patates üretmişiz. Düşünün pamuk ve patates benzer biçimde stratejik ürünlerden bu kadar azca üretmişiz fakat 25 milyon ton silajlık mısır üretmişiz. Silajlık mısır suyu süratli ve fazlaca tüketiyor. Ek olarak kirli suda da yetişebiliyor. Gediz simsiyah akıyor ve bir tek silajlık mısır yetiştirebiliyorsunuz. Tamamımız biliyoruz ki yer altı su kaynakları aşağı indi. 7-8 metreden su çıkarken, artık 250-300 metrelerden su çıkmaz oldu. Kuruyoruz. Tükeniyoruz. Bitişe doğru, yok olmaya doğru gidiyoruz. Bu da yetmiyor, yeraltı kaynaklarımızı tüketiyoruz. Kirletmeye devam ediyoruz.”

“Elektrik parasından dolayı arıtma tesisleri çalıştırılmıyor”

Kütahya’nın Murat Dağı eteklerinden doğan Gediz Nehri’nin kaynağına gittiklerini, cam benzer biçimde berrak bir su gördüklerini de ifade eden Başkan Tunç Soyer, “Buz benzer biçimde bir su.. İçtik… Ondan sonrasında aşağı inmeye başladık. Aşağı indikçe o berraklıktan yaratı kalmadığını, suyun artık simsiyah aktığını gördük. Derhal yanı başlangıcında arıtma tesisi kurmuş organize endüstri bölgeleri var. Belediyelerin arıtma tesisleri var. Arıtma tesisine gidiyorsunuz, çıkış suyunu gösteriyor. Pırıl pırıl. Fakat arıtma suyunun boşalım edilmiş olduğu deredeki noktaya bakıyorsunuz siyah su akıyor. Şu sebeple tesis var fakat çalıştırmıyorlar. Niçin? Şu sebeple elektrik parası ödemek istenmiyor. Bu kadar ucuz olmamalı. Bir tek elektrik parası ödememek için arıtma tesisini çalıştırmayan işletmelerle biz bu nehri kurtaramayız” diye konuştu.

“Biz milliyetçiyiz yurtseveriz”

Nehirlerin bu coğrafyanın can damarları bulunduğunu da söyleyen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Gediz Nehri’ndeki kirliliğe ilişkin, “Bizim için canlarını veren atalarımız bizlere pırıl pırıl nehirler bıraktı. Biz torunlarımıza temiz nehirler, verimli topraklar bırakabilecek miyiz? Nerede kaldı bizim milliyetçiliğimiz? Mangalda kül bırakmıyoruz milliyetçilik konuşulacağı vakit. Nerede kaldı milliyetçilik? Milliyetçilik eğer toprağını, nehrini korumak değilse nedir? Biz milliyetçiyiz, yurtseveriz. Onun için hep beraber koruyacağız” ifadelerini kullandı.

Gediz Nehri’nin yalnız tarımsal üretim için su akıtan bir dere olmadığını bununla birlikte İzmir’in içme suyu kaynaklarını beslediğini belirten Başkan Soyer, “İzmir’in 180 milyon metreküp içme suyu Gediz havzasından beslenerek geliyor. Tüm havzanın içme suyu kaynakları da Gediz’den besleniyor. Bir taraftan elektrik parası ödememek için onu zehirlerken, bir taraftan da içtiğimiz suyla kendimizi zehirliyoruz. Ektiğimiz sebze, meyve ile kendimizi zehirliyoruz. Artık uyanmanın vakti geldi” dedi.

“Hepimiz topu birbirine atmış”

Soyer, bugüne dek ‘O Manisa sınırında Manisa’nın işi. O Kütahya sınırında yada Uşak sınırında onların işi’ denildiğini ve her insanın topu birbirine attığını o nedenle de probleminin sahipsiz kaldığını söylemiş oldu. Bu probleminin sahibinin kendilerinin yanı sıra tüm cemiyet bulunduğunu vurgulayan Başkan Soyer, “Biz aynı havzanın insanlarıyız. O kirli akıyorsa çoğumuz etkileniyoruz. Kirletmenin önünü kesersek, o gümbür gümbür akan su gene tüm havzayı iyileştirecek. Eski sağlığına kavuşturacak. O nedenle bir an ilkin kirletmeyi durdurmamız lazım. Bunu durdurduğumuz anda ovada tekrardan bin bir çeşit ürün yetişecek. İçtiğimiz su sıhhatli hale gelecek. Sadece o vakit biz evlatlarımızın yüzüne bakarken utanmayacağız. Sadece o vakit çoğumuz vicdanı rahatlamış insanoğlu olacağız. Gediz yalnız bir nehirden ibaret değil hepimizin can damarıdır” diye konuştu.

“1 milyar 500 milyon liraya temizlenmesi mümkün”

Ülkede bu işten görevli bakanlıkların, genel müdürlüklerin bulunduğunu da ifade eden Başkan Tunç Soyer, “Bu benim işim değil. Bir mahalli yöneticiyim. Benim bildiğimden fazlasını onlar da biliyor, niçin yapmıyorlar? 1 milyar 500 milyon liraya Gediz’in tamamen temizlenmesi mümkün. Ne kadar tamamlanmamış arıtma tesisi var ise hepsi yapılacak, hepsi elektrik parasını ödeyecek. Kanal İstanbul denilen şeyin maliyeti ile 50 tane Gediz temizliyor. 50 Gediz’i temizlemek için kaynak aktarmaya karar veriyorsunuz. Peki, 50 Gediz’i temizlemek mi daha mühim yoksa bir kanal açmak mı mühim? Yöneticiler bir tercih yapıyor. Ikimiz de yöneticilerin tercihleriyle hayatımızı sürdürüyoruz. Buyurun buradan devam edin” dedi.

Daha doğru ziraat politikalarını geliştirmek, doğayı ve suyu korumak için ellerinden geleni yapacaklarını söyleyen Tunç Soyer, “Benim umudum var. Sizden ve kendimden umudum var. Biz el ele verirsek, beraber hareket edersek ne sanayici elektrik parasını ödemekten kaçabilir, ne de yöneticiler buna umursamazlık yapabilir. El birliğiyle Gediz’i temizleyeceğiz, evlatlarımıza temiz bir gelecek bırakacağız” dedi.

“Alaşehir’e büyük katkı verdi”

Alaşehir’in CHP’li Belediye Başkanı Ahmet Öküzcüoğlu ise tarımsal üretimin önemine değindi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in mühim bir emek harcama başlattığını ifade eden Ahmet Öküzcüoğlu, şunları söylemiş oldu: “Tunç Soyer diyince aklımıza emeğe saygı, doğaya, çevreye, insana saygı geliyor. Başkanımız Alaşehir’e mühim katkı verdi. İki belediye içinde meydana getirilen protokolle, İzmir Büyükşehir Belediyesi bizlerden üzüm alıyor. Üzüm alım desteği sunan başkanımıza teşekkür ediyorum. Üreticinin hakkını kazanmasını elde eden, çevreci bir başkanımız var” diye konuştu

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Kemaliye’deki programın peşinden Salihli Organize Endüstri bölgesinde (OSB) bulunan atık su arıtma tesisini ziyaret etti, OSB Müdürü Davet Duygu’dan data aldı. Başkan Soyer, Manisa’nın Salihli ilçesine bağlı Adala Mahallesi’ndeki regülatörü de inceledi. Bir yıl süresince su tuttuktan sonrasında ziraat arazilerinin kullanımı için yalnızca 27 gün bu suyu bırakan düzelteç hakkında data aldı.

Yurttaşların kuraklık çığlığına ses verdi

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Marmara Gölü Sulak Alanı’na da gitti. 20 bin kuş türünün barındığı, 2 bin kişinin de balıkçılıkla geçindiği Marmara Gölü’ndeki kuraklığı kuş gözlem teleskobuyla inceledi. Gölmarmara ve Çevresi Su Ürünleri Üretim ve Değerlendirme Kooperatifi yetkililerinden data alan Soyer, sonrasında Salihli ilçesine bağlı Tekelioğlu Köyü sakinleriyle buluştu. Göldeki kuraklıktan dolayı mağduriyet yaşayan köylüler, Başkan Soyer’i ellerinde ‘Su yoksa yaşam yok, toprak yoksa su yok, ağaç yoksa toprak yok, su yoksa insan yok’, ‘Balıkların kaçacak başka yeri yok’, ‘Binlerce kuş ve balığın çığlığına ses verin’ yazılı dövizlerle karşıladı.

CHP Manisa İl Başkanı Semih Balaban, Ahmetli CHP İlçe Başkanı Halil Buram, CHP Gölmarmara İlçe Başkanı Dirimsel Uyar, Salihli CHP İlçe Başkanı Hasan Hüseyin Namver, Salihli Çevre Derneği Başkanı Avukat Seçil Ege Kıymetli ve bölge halkının katılmış olduğu programda konuşan Başkan Soyer, “Burada gördüğüm tablo yürek parçalıyor. Kahreden bir tablo var. Gölün 250 milyon metreküp kapasitesi varken, yalnız 16 milyon metreküp su kalmış. Büyük kısmı kurumuş, kuşlar can çekişiyor. Balıklar bitmiş. Fazlaca can yakıcı bir durum var. Siz bu durumu bizzat yaşıyorsunuz. Üretim yapılamaz durumda. Gördük ki büyük sorun var” dedi.

“Elimizden gelen fedakarlığı yapacağız”

İzmir’e su veren Gördes Barajı’nın köye fazlaca yakın olması durumunda buraya su vermediğini ifade eden Soyer, “Bunu çözeceğim. İzmir’e gelir gelmez bununla ilgili ne gerekiyorsa yapacağım. İçiniz rahat olsun. Buna izleyici kalmayacağız. İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak elimizden gelen fedakarlığı yapacağız. Gediz Ege Bölgesi’nin can damarı. Gediz can çekişiyor. Buraya haiz çıkmamız lazım. Kirletilmesine izin vermememiz lazım. Bunların hepsi birbirine bağlı. Gediz kirlendikçe buradaki su problemi da büyüyor. Hem Gediz Nehri’ni temizlememiz hem de Gölmarmara’yı kurtarmamız lazım. El ele vermezsek problemi çözemeyiz. O nedenle tüm belediyeler tüm kamu kurumları ve kooperatifleri seferber edeceğiz. Eğer kirletmezsek Gediz kendini yenileyerek akmaya devam edecek. Bu öykü alınyazısı değil, değişebilir. Bunu değişiklik yapma gücü de bizde” diye konuştu.

Tunç Soyer, sonrasında Gölmarmara’nın AK Partili Belediye Başkanı Kamil Öz’ün de daveti üstüne, ilçeye geldi. Başkan Öz ile bir süre söyleşi eden Soyer, yeni meydana getirilen belediye hizmet binasını inceledi.

Gördes Barajı’nı inceledi

İkinci gün programını İzmir’in içme suyunun bir kısmını karşılayan Gördes Barajı’ndaki incelemeleriyle tamamlayan Başkan Tunç Soyer, şunları söylemiş oldu: “Burada da içimizi burkan bir tablo ile karşı karşıyayız. Ne yazık ki yüzde 6,5 seviyesinde su tutuyor. 440 milyon metreküp kapasiteli fakat yalnız 46 milyon metreküpü var ve bunun 16 milyon metreküpü kullanılamaz durumda. Maksimum 30 milyon metreküp su kalmış. Kuraklık geçtiğimiz her yerde ne kadar büyük bir tehdit bulunduğunu gösteriyor. Her noktada buna tanıklık ediyoruz. Aslına bakarsan azalan kaynakları da kirletiyoruz. İklim krizi küresel ısınmayı artırarak su kaynaklarını azaltırken, ikimiz de buna uyumlu ve buna deva üretecek projeler geliştirmek zorundayız. Bunu yapacağız.”

Başkan Soyer’in Gediz Havzası’ndaki araştırma turu 4 gün sürecek ve 17 Temmuz Cumartesi günü Foça’daki basın toplantısıyla sona erecek.